
उडिसाको किट विश्वविद्यालयमा नेपाली छात्रा प्रकृति लम्सालको आत्महत्याको घटनाले यति बेला नेपाल नै तरंगीत बनेको छ । आफ्नो सुन्दर भविष्य बोकेर भारतमा अध्ययन गर्न गएकी प्रकृतिको भारतको उडिसास्थित केआईआईटी विश्वविद्यालयको होस्टेलमा भएको शंकास्पद मृत्यु प्रकरणले सारा नेपालीलाई दुखित र आक्रोशित बनाएको छ । आत्महत्यापछि नेपाली विद्यार्थीहरूले गरेको विरोध र त्यसपछि उनीहरूमाथि विद्यालय व्यवस्थापनले गरेको दूरव्यवहार र जर्बजस्ती निकाला लगायतका घटनाले यो प्रकरणले चौतर्फी रूपमा धेरैको ध्यान खिचिरहेको छ । विश्वविद्यालयमा विद्यार्थी सरोकार सुनुवाइ गर्ने संयन्त्र र संवेदनशीलता नहुँदा नेपाली विद्यार्थीले अनाहकमा ज्यान गुमाउनुपर्यो । अर्कोतर्फ, उनको मृत्युप्रति चिन्ता र चासो राख्ने नेपाली विद्यार्थीको मागलाई पनि विश्वविद्यालयले सुनुवाइ गरेन, बरु दमन र दुर्व्यवहारमा उत्रियो ।
घटनाका पृष्ठभूमि र परिणामप्रति संवेदनशील हुन र वातावरणलाई सहज बनाउन विश्वविद्यालय प्रशासनको क्षमता पर्याप्त छैन भन्ने प्रस्ट भएको छ । यो घटनाको वास्तविकता बाहिर नआउँदासम्म नेपालमा सिंगो भारतप्रति नै नकारात्मक धारणा फैलिरहने तथ्यलाई राम्ररी आत्मसात् गरी भारतको केन्द्रीय सरकारले नै यो घटनाको स्वतन्त्र अनुसन्धान गरेर छिटोभन्दा छिटो सत्यतथ्य बाहिर ल्याउने वातावरण सिर्जना गर्नुपर्छ । प्रकृतिले दिएको उजुरीप्रति असंवेदनशील हुनु नै विश्वविद्यालयको ठूलो गल्ती हो । दुर्व्यवहार र हिंसा गर्नेलाई प्रहरी अनुसन्धान गराउन सहयोग गर्नुको सट्टा हल्काफुल्का ढंगले व्यवहार गर्नु त्रुटिपूर्ण कदम थियो । त्यसपछि पनि उसले गल्ती दोहोर्याइरह्यो । उनको त मृत्यु भयो नै, आफ्ना साथीको मृत्यु भएपछि त्रसित नेपाली विद्यार्थीप्रति पनि विश्वविद्यालयले चरम दमन गर्यो । यो अत्यन्तै दुखको कुरा हो । यदि साँच्चै नै प्रकृति र उनको परिवारलाई न्याय दिने हो भने प्रकृतिलाई आत्महत्या गर्न बाध्य पार्ने व्यक्तिलाई आत्महत्या दुरुत्साहनमा मुद्दा चलाएर कारबाही प्रक्रिया अगाडि बढाउनुपर्छ । त्यसो हुन सकेन र यो घटनालाई त्यसै गुपचुप पार्ने प्रयास गरियो भने त्यसले सिंगो उडिसा र भारतको केन्द्रीय सरकारले नै अन्तर्राष्ट्रिय रुपमा बदनामी भोग्नुपर्नेछ । तसर्थ सत्य तथ्य पत्ता लगाई दोषीलाई कडा भन्दा कडा कारवाही गरियोस् ।