
पछिल्लो समय सहकारीले बचतकर्ताको बचत अपचलन गरेको र ठगी गरेको भन्दै पीडितहरु आन्दोलित बनेका छन् । सडकदेखि संसदसम्म सहकारीको चर्चा छ । सरकारमा सहभागी भएका सांसददेखि मन्त्रीसम्म सहकारीको रकम अपचलनमा संलग्न रहेको आरोप लागिरहेको छ । सहकारी संस्था आफ्नो मूल्य मान्यता अनुसार नचल्दा र फाइनान्स जस्तो बन्न खोज्दा अहिलेको समस्या आएको हो । तर सबै सहकारी संस्थाहरुहरुलाई एउटै दाँजोमा राखेर हेर्नुहुँदैन् । ‘गाउँ–गाउँमा सहकारी, घर–घरमा भकारी’ भन्ने नाराका साथ स्थापित सहकारीहरु समुदायका नागरिकहरूको सारथी बन्दै धेरैको सुख, दुःख बिसाउने थलो पनि बनेका छन् । देशका ठूला सहरका केही सहकारीहरुमा समस्या देखिए पनि पाल्पा जस्ता पहाडी जिल्लाहरुमा त्यस्तो देखिदैन । सहकारीहरु समस्याग्रस्त बन्दै गएका छन् भन्ने भाष्य देशैभरि फैलिरहेका बेला पाल्पाका सहकारी सञ्चालक तथा अभियन्ताहरुले भने जिल्लामा त्यस्तो कुनै समस्या नभएकाले ढुक्क भएर सहकारीमा कारोबार गर्न सकिने बताएका छन् । उनीहरुका प्रतिक्रियालाई जस्ताको त्यस्तै यहाँ प्रस्तुत गरेका छौं ।
सागर प्रसाद देवकोटा
अध्यक्ष, अन्धकारमुक्ति बचत तथा ऋण सहकारी संस्था
रामपुर, पाल्पा
तथा सदस्य, प्रदेश बचत तथा ऋण सहकारी संघ सञ्चालक, लुम्बिनी प्रदेश
पाल्पामा चलेका सहकारी संस्थामा अहिलेसम्म कुनै समस्या देखिएको छैन । एकाध सहकारीमा समस्या होला, म छदैं छैन् भन्न सक्दैन तर वित्तीय अनुशासनमा चलिरहेका सहकारीमा बाहिर प्रचार भए जस्तो समस्या छैन । हामीले सुशासनलाई आत्मसाथ गरेर काम गरेका छौैं । सदस्यले आवश्यकता अनुसार आफ्नो बचत राख्ने झिक्ने गरिरहनुभएको छ । बचत फिर्तामा कुनै समस्या छैन् । हाम्रो सहकारीमा ११ हजार बढी सदस्यहरु हुनुहुन्छ । जहाँ एक अर्ब ६८ करोड ब्यालेन्स सिट छ । ५ वटा सेवा केन्द्रबाट जिल्लाभरी नै सेवा दिइरहेका छौं । हामीले सुशासन र पादर्शीतालाई अंगालेर काम गरेकै कारण गत वर्ष प्रोस्कूनबाट उत्कृष्ट सहकारीको रुपमा पुरस्कृत समेत भएका छौं । हामीहरुले दर्ता गरी व्यवसायी गर्नेहरु र महिलाहरुका लागि सहुलियत रुपमा कर्जा प्रवाह गर्ने गरेका छौं ।
हरी रायमाझी
अध्यक्ष, लक्ष्मी बचत तथा ऋण सहकारी संस्था
तानसेन, पाल्पा
पाल्पासहित पहाडी जिल्लाका सहकारीमा कुनै समस्या रहेको देखिदैन । देशका केही ठूला सहरहरुमा बचतकर्ताहरुको रकम अपचलन भएका घटनाहरु छन् । तर पाल्पाको हकमा त्यस्तो छैन । यहाँ सञ्चालित सहकारीहरु सबै यहीका स्थानीयले नै चलाएकाले अहिलेसम्म समस्या देखिएको छैन । जहाँसम्म हाम्रो लक्ष्मी सहकारीको कुरा गर्नुहुन्छ भने हामी सबै सञ्चालकहरु यहीका स्थायी वासिन्दा नै छौं । हामी कहाँ बचत गर्नु हुने सदस्यहरुलाई कुनै पनि समस्या छैन । उहाँहरुले चाहेको अवस्थामा जति बेला पनि बचत रकम झिक्न र राख्न सक्नुहुन्छ । जस्तोसुकै आर्थिक मन्दी र चुनौतीमा पनि हामीले सदस्यलाई सन्तुष्टि दिलाएर सरल र सहज रूपमा सेवा गरिरहेका छौँ । सदस्यहरूको एक लाख बरावरको दुर्घटना बिमा, बचत सुरक्षित गर्ने ग्यारेन्टी, जेष्ठ सदस्यहरुलाई प्रत्येक वर्ष उचित सम्मान गर्ने गरेकाले पनि उहाँहरु उत्साहित हुनुहुन्छ ।
विष्णु गाहा
अध्यक्ष, गणेश बचत तथा ऋण सहकारी संस्था, पाल्पा
देशका कतिपय ठाउँहरुमा सञ्चालकहरुको क्रियाकलापले सहकारीको बदनामी भएको पक्कै हो तर सबै सहकारीलाई एउटै डालोमा हालेर तुलना गर्न मिल्दैन । सदस्यबाट बचत लिएर व्यक्तिगत फाइदाका लगानी गर्नेहरु सहकारीकर्मी नै होइन । त्यो कुरा शेयर सदस्यहरुले बुझुनुपर्छ । सहकारी आफैमा गलत हैनन् तर कतिपयले सहकारीलाई गलत तरिकाले प्रयोग गर्दा अहिलेको समस्या आएको हो । पाल्पामा सञ्चालित सहकारीहरुमा त्यस्तो समस्या छैन् । यहाँका सबै सहकारीहरुले सहकारीको मूल्यमान्यता र सिद्धान्तलाई फलो गरेर काम गरेका छन् । गणेश सहकारीको कुरा गर्नुहुन्छ भने हामी सबै सञ्चालकहरु भूपु सैनिक आवद्ध छौं । हामीहरु आफै नियम कानुनको पालना गर्ने व्यक्तिहरु नै भएकाले हाम्रो सहकारीले सोही अनुसार वित्तिय अनुशासन कायम गरेको छ । हामी कहाँ बचत गर्ने सदस्यहरु बढ्दो क्रममा हुनुहुन्छ । सदस्यहरूको उपचार खर्च, बचत सुरक्षित गर्ने ग्यारेन्टी, सदस्यको मृत्यु भएमा काजकिरिया खर्च बापत १०/१० हजार, कर्मचारीहरुलाई पोशक लगायत कार्यक्रमले पनि सदस्यहरुको आकर्षण सहकारीमा छ । सदस्यहरूको हरेक सुख, दुःखमा हामी सँगसँगै हुन्छौं । त्यसैले पनि हामीप्रति धेरैको आशा छ । हामीले ११ वर्षमा १६ करोडको कारोबार गर्न सफल भएका छौं भने आफ्नै भवन निर्माण गरेर कार्यालय सञ्चालन गरेका छौं ।
सर्जुलाल बज्राचार्य
अध्यक्ष, आनन्द बचत तथा ऋण सहकारी संस्था, तानसेन, पाल्पा
तानसेनमा सञ्चालित सहकारीहरुमा कुनै पनि समस्या छैन् । बाहिर जसरी सहकारीप्रति नकरात्मक धारणाहरु फैलाइएको छ त्यस्तो यहाँ छैन् । ढुक्क भएर रकम बचत र लगानी गर्न सकिन्छ । यहाँका सहकारीहरु व्यवस्थित र सुशासनलाई आत्मसाथ गरेर कारोबार गर्दै आएका छन् । जसले गर्दा डराउनु पर्दैन । जहाँ सुशासन र आर्थिक अनुसाशनको पालना भएको छैन त्यस्ता ठाउँका सहकारीहरुमा केही समस्या आएका हुन् । तर हामीहरुले सहकारीको मूल्यमान्यता र सिद्धान्तभित्र रहेर मात्र काम गर्दै आएका छौं । हाम्रो सहकारीले सदस्यहरुलाई जति बेला रकम आवश्यक पर्छ त्यति बेला प्रक्रिया पुरा गरेर सहज र सरल रुपमा बचत र आवश्यक ऋण दिने गरेका छौं । हामीले सदस्यहरुको स–सानो पुँजी संकलन गरी उनीहरुको आयआर्जनका लागि उद्योग, व्यवसायी सञ्चालनमा सहयोग गर्दै आएकाले पनि सदस्यहरु उत्साहका साथ सहकारीमा बचत गर्न आउने गर्नुहुन्छ । हाम्रा बजार प्रतिनिधिहरु घर–घरमै पुगेर सदस्यहरुको बचत रकम संकलन गर्ने गर्छन् ।
मधुदयाल सैजू
अध्यक्ष, मणिमुकुन्द बचत तथा ऋण सहकारी संस्था, तानसेन पाल्पा
केही सहकारीहरुले गलत गरे भन्दैमा सबै सहकारीलाई एकै ठाउँमा राखेर हेरिनुु हुुन्न । यसले राम्रो काम गरेका सहकारीहरुलाई पनि नराम्रो असर गर्छ । सहकारी देशको अर्थतन्त्रको एक खम्बा हो । देशको अर्थतन्त्रमा पाल्पाका सहकारीहरुले महत्वपूर्ण योगदान पुर्याएका छन् । यहाँका सहकारीहरुमा कुनै समस्या देखिएको छैन तर बाहिर जसरी सहकारीका विषयमा नकरात्मक टिप्पीहरु आएका छन् त्यसले हामी जस्ता सहकारी जसले सहकारीको मर्म र सिद्धान्तलाई आत्मसाथ गरेर काम गर्दै आएकाहरुलाई भने समस्या बनाएको छ । हामीहरुले सर्वसाधारण नागरिकहरुको स–साना रकमलाई एकृत्रित गरी उनीहरुको जिविकोपार्जनमा सहज बनाउने काम गराउनुको साथै सामाजिक उत्तरदायित्वतर्फ पनि ध्यान दिर्दै आएका छौं । हाम्रो सहकारीले विना धितो ऋण दिदैन । विना धितो ऋण दिने सहकारीहरुमा भने केही समस्या आएको छ । त्यसतर्फ हामी सजग छौं । सदस्यहरुका लागि उपचार खर्च, बचत सुरक्षित गर्ने ग्यारेन्टी, सदस्यको मृत्यु भएमा काजकिरिया खर्च बापत २०/२० हजार, सुुत्केरी भत्ता ५/५ हजार, मासिक रुपमा वृद्धा भत्ता, एकल महिला भत्ता, २ लाखको दुर्घटना बिमा लगायतका कार्यक्रम हामीले ल्याएका छौं । जसले गर्दा उत्साजनक रुपमा सदस्यहरुको आकर्षण सहकारीमा छ । हामी कहाँ २ हजार ८ भन्दा बढी सदस्य छन् भने ४२ करोडदेखि ४५ करोडसम्मको कारोबार हाम्रोमा छ ।
भिमसेन कार्की
अध्यक्ष, रारा बचत तथा ऋण सहकारी संस्था, तानसेन पाल्पा
पाल्पामा सञ्चालित सहकारीहरु सबै स्थानीयले नै सञ्चालन गरेकाले कुनै पनि बचतकर्ताहरुको रकम अपचलन भएको छैन् । बरु सहकारीबाट ऋण लगेर सदस्यहरुले समयमै बुझाउन नसकेको अवस्था भने छ । आर्थिक संकटका कारण सदस्यहरुले समयमै लगेको कर्जा बुझाउन सकेका छैन् । सहकारी खत्तमै भए भन्ने जुन भाष्य सिर्जना गरिएको छ त्यो सत्य हैन । हो काठमाडौं, पोखरा जस्ता ठूला सहरका केही सहकारीहरुले ठूलो रकम अनुत्पादक क्षेत्रमा लगाउने र आफै सञ्चालक आफै कार्यकारी भएर काम गर्दा समस्या देखिएको छ । त्यसलाई सरकारले नियमन गर्न जरुरी छ । हामी कहाँ त्यस्तो अवस्था छैन् । जहाँ सम्म हाम्रो सहकारीको कुरा गर्दा हामी सबै स्थानीयहरु मिलेर सहकारी खोलेका छौं । यहाँका नागरिकहरुको जीवनस्तर माथि उठाउने दिशामा सहकारीले काम गर्दै आएको छ । सदस्यहरुका लागि दुर्घटना विमा, काजक्रिया खर्च, कर्जा लिएको सदस्यको कुनै कारण मृत्यु भएमा उक्त कर्जा मिनाह गर्ने जस्ता कार्यक्रम रहेका छन् । जसका कारण सहकारीमा सदस्यहरुको संख्या बढ्दो छ ।